समाचार

आम सहमतिको गृहकार्य सुरू

जनादेश संवाददाता

ऐतिहासिक संविधानसभा निर्वाचन परिणामले दिएको जनादेशअनुसार मुलुक यतिबेला आम सहमतिको दिशातिर अघि बढिरहेको छ । सहमतीय संस्कृतिबाट अलग रहन जनादेशले कसैलाई पनि अनुमति नदिएका कारण संविधानसभामा प्रतिनिधित्व गर्ने सम्पूर्ण दलहरू राष्ट्र र जनताको भविष्यप्रति गम्भीर बन्दै गएका छन् ।

यसैबीच नेकपा -माओवादी)को केन्द्र्रीय समितिको पूर्ण बैठक सोमबारदेखि अध्यक्ष प्रचण्डको अध्यक्षतामा काठमाडौंमा प्रारम्भ भएको छ । बैठकमा भावी सरकारको गठन, गणतन्त्रको कार्यान्वयन, समानुपातिक प्रतिनिधिहरूको चयन, चुनावी समीक्षा, संगठन निर्माण, सुदृढीकरण र परिचालन, अन्तर्राष्ट्रिय स्थिति, आर्थिक र विविध गरी नौ वटा एजेण्डामा छलफल गरिनेछ ।

सोमबार अपराहृन प्रारम्भ भएको बैठकमा १४ जना राज्य समिति प्रमुखहरूबाट समग्र रिपोर्टिङ गरिएको र मंगलबार बिहान ८ बजेबाट पुनः बैठक सञ्चालन हुनेछ । बैठक अरु दुई तीन दिनसम्म जारी रहने छ ।

राज्य समिति प्रमुखहरूबाट प्रस्तुत रिपोर्टिङअनुसार समग्रमा चुनावी परिणाम सकारात्मक रहेको बुझिएको छ । रिपोर्टिङका क्रममा राज्य समिति प्रमुखहरूबाट आगामी सरकारको नेतृत्व गर्ने जनादेश नेकपा (माओवादी)लाई प्राप्त भएकोले पार्टी सरकारको नेतृत्व गर्न आवश्यक गृहकार्यसहित तयार रहनुपर्ने सुझावहरू आएका स्रोतले जानकारी गराएको छ ।

यसै सिलसिलामा सोमबार राती जनादेशसंग कुरा गर्दै माओवादी अध्यक्ष प्रचण्डले भन्नुभयो- "सबै परिस्थिति सकारात्मक रूपमा अगाडि बढिरहेको छ । संविधानसभामा निर्वाचित सबै राजनीतिक दलहरूसंग सहमति र सहकार्यबारे छलफल र संवादहरू भइरहेका छन् र प्रतिक्रियाहरू सकारात्मक छन् ।" यसरी संविधानसभा निर्वाचन परिणामको जनादेशअनुसार नेकपा (माओवादी)ले भावी सरकारको स्वरूप र गठनका विषयमा दलहरूसंगको छलफललाई समेत तीव्रता दिइरहेको छ ।

त्यसो त नेकपा (माओवादी)ले आफ्नो जारी केन्द्रीय समितिको बैठकमा पनि सहमतीय सरकारको गठन र गणतन्त्रको कार्यान्वयनको प्रश्नलाई नै प्रमुख मुद्दा बनाएको छ । किनकि नेपाली जनताले संविधानसभा निर्वाचनमा निलम्बित सामन्ती राजतन्त्रको अन्त्य र संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रको कार्यान्वयनलाई नै जनादेश दिएका हुन् ।

उसो त नेपाली जनताको यही आदेशलाई कार्यान्वयन गर्न माओवादीको केन्द्रीय समितिको बैठक केन्दि्रत रहने स्रोतले दावी गरेको छ । त्यसैगरी निर्वाचन आयोगले दिएको समयावधिभित्र समानुपातिक प्रतिनिधिहरूको नामावली पनि यसै बैठकबाट निर्धारण गरिने कुरा स्रोतले बताएको छ ।

जनादेश पालना गर्न सबै राजनीतिक दलहरू सहमत हुँदैजाादा नेकपा -माओवादी)को नेतृत्वमा नयाँ गणतान्त्रिक सरकार गठन हुने कुरा पक्कापक्की भइसकेको छ । यसैबीच प्रधानमन्त्री गिरिजाप्रसाद कोइरालाले पनि एक विज्ञप्तिमार्फत् सबै राजनीतिक दलहरूलाई सहमतिका आधारमा सरकारको गठन र गणतन्त्रको कार्यान्वयन गर्न आहृवान गर्नुभएको छ । यो पनि एउटा सहमति निर्माण गर्ने आधार बनेको छ ।

सबै दलहरू गृहकार्यमा व्यस्त

गत चैत २८ मा सम्पन्न संविधानसभा निर्वाचनको सम्पूर्ण परिणाम प्राप्त भएलगत्तै निर्वाचित सबै दलहरू निर्वाचन परिणामको समीक्षा र भावी कार्ययोजनाबारेको गृहकार्यमा व्यस्त छन् । यसैबीच नेपाली कांग्रेस, नेकपा एमाले, नेकपा माले, संयुक्त, राप्रपा, जनशक्ति पार्टीलगायतका दलहरूका केन्द्रीय समितिका बैठकहरू जारी छन् । सबै दलहरूले आफ्ना कमीकमजोरी तथा उपलब्धिबारेको समीक्षा गर्दै जनादेशको पालना र सहमतीय सहकार्यको बिन्दुको खोजतलास गरी निचोडमा पुग्ने कोसिस गरिरहेका स्रोतहरूले जनाएका छन् ।

यता मधेसी जनअधिकार फोरमका अध्यक्ष उपेन्द्र यादव पनि माओवादीको नेतृत्वमा सहमतीय सरकार गठन गर्नुपर्ने कुरामा सहमत देखिएका छन् । त्यस्तै एमाले पूर्व महासचिव माधवकुमार नेपालसंग माओवादी अध्यक्ष प्रचण्डले सोमबार भेटवार्ता गर्नुभएको र एमालेन नेता नेपाल सहमतीय सरकार निर्माण गर्न सहमत भएको जानकारी प्राप्त भएको छ । उसो त ठूलो दलको नेता हुनुको नाताले अध्यक्ष प्रचण्डले सबै राजनीतिक दलहरूसंगको भेटघाट र छलफललाई निरन्तरता दिइरहनुभएको बुझिएको छ ।

उता संविधानसभा निर्वाचनमा ९९ प्रतिशत जनमत गणतन्त्रका पक्षमा आएकोले निलम्बित राजा ज्ञानेन्द्रले नारायणहिटी दरबार छोडी निजी बासस्थानतिर लाग्नुको कुनै विकल्प छैन । नेकपा -माओवादी) एउटा जिम्मेवार पार्टी भएको नाताले ज्ञानेन्द्रलाई सहज रूपमा बहिर्गमनको ढोका खोलिदिएको छ । अन्यथा कानुनको परिधिभित्र ल्याई अपराधअनुसारको सजाया दिनु राज्यको दायित्व हुनेछ । निलम्बित राजा ज्ञानेन्द्रप्रतिको जनआक्रोश यथावत छ र नेपाली जनता उनलाई जुनसुकै सजाया दिन तयार छन् ।

जेहोस् यतिखेर सबै राजनीतिक दलहरू, न्यायप्रेमी जनसमुदाय र सिङ्गो नागरिक समाज नेपाली जनताको भाग्य र भविष्य निर्माण गर्न एकजुट हुनुपर्ने जरुरी छ । हिजोका सात दल र संविधानसभामा उपस्थित नयाँ राजनीतिक शक्तिहरूका बीच नयाँ आधारमा नयाँ एकता निर्माण गर्दै नयाँ नेपाल निर्माणको राष्ट्रिय अभियान सफल पार्ने अभिभारा राजनीतिक दलहरूका काधमा आएको छ । नेपाली जनताले संविधानसभा मार्फत् यही जनादेश दिएका छन् ।

राजतन्त्र अन्त्यको विकल्प नै छैन

लोकेन्द्र विष्टमगर

इतिहास, वर्तमान र भविष्य

विशेष जनादेश र विकल्प

हजार वर्षको इतिहासमा प्रथम पटक प्रथम संविधानसभाको चुनाव ऐतिहासिक रूपमा सम्पन्न भएको छ । यो चुनावमा वास्तविक संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रवादी शक्तिलाई नेपाली जनताले विशेष जनादेश प्रदान गरेर शीर्षस्थानमा पुर्‍याएका छन् । अरु सबै पुराना नेता, पार्टी र विचारहरू खुइलिएका छन् । नेकपा -माओवादी), त्यसको नेतृत्व र विचार व्यापक जनताबाट अनुमोदित भएको छ । एक युगमा एक दिन एक चोटि घट्ने यो ऐतिहासिक परिघटनामा हार्नैपर्नेले हारे, नराम्ररी हारे । जित्नैपर्नेले जिते, सम्मानजनक रूपमा जिते, ओजस्वी रूपमा जिते । जित्ने र जिताउनेहरूको प्रथम काम २४० वर्ष पुरानो राजतन्त्रलाई अन्त्य गर्ने हो । जनताको यो विशेष जनादेश र जनमत सामु राजतन्त्र त्यो कसिंगर हो, जो राजमार्गमा त्यत्तिकै परिरहेको हुन्छ । गाडी हुइाकिएर आउने बित्तिकै कसिंगर स्वतः किनारा लाग्दछ । नेपाली राजनीतिक राजमार्गमा त्यस्तै कसिंगर हो- राजतन्त्र । जो जनताको भव्य जनमत प्राप्त गाडी -वा राजनीतिक शक्ति) आउने बित्तिकै त्यसको झेाक्काबाट नै साइड लाग्नेछ- राजतन्त्र । साइड लाग्नुको कुनै विकल्प नै छैन । विकल्प खोज्नु भनेको विनाश र विसंंगति खोज्नु पनि हो । रुखका पुराना पहेंला पातहरूको विकल्प र्झनु नै हुन्छ । मिति पुगेका कुनै पनि प्राणीको विकल्प मर्नु नै हुन्छ । तसर्थ, अब राजतन्त्रको पनि अन्त्यको विकल्प छैन । युग, इतिहास र जनताको आदेश राजतन्त्रको अन्त्य नै हो । विकल्प अन्त्य र साइड लाग्नुभन्दा अर्काे छादैछैन । ९७ प्रतिशत भन्दा बढी प्रतिशत नेपाली जनताको जनमतले अस्वीकार गरिएको राजतन्त्र अब रहने भन्ने त प्रश्न नै उठ्दैन । यदि त्यसरी जाने वा प्रश्न उठाउने भनेको अरु कसैले होइन राजा र राजतन्त्र आफैंले आफ्नो चिहान खन्नु हुन जान्छ । सर्वसाधारण नागरिकको जीवन जिउनु उनको लागि सर्वश्रेष्ठ विकल्प हो । राजालाई बिगार्न र सिध्याउन पनि कतिपय शक्तिहरू उक्साउने र सुर्‍याउने पनि गर्लान् । तर त्यसमा लाग्नु हुँदैन उनी ।

नयाँ उदाहरण र नयाँ सन्देश

नेपालबाट नै ऐतिहासिक नयाँ दिन किन पछि पर्ने ? युगको आहृवान, इतिहासको निर्देशन र उन्नत शताब्दीको चेतनाबाट माथि उठेर राजाले निर्णय लिनु जरुरी छ । सके बनाउनु नसके जनाउनु वा संकेत दिनु भन्ने कुरो एकदम ठीक छ । यदि त्यसो गर्न नसकेमा जनताले जे भनेका छन्, त्यो खुरुक्क मान्नुपर्छ । जनताभन्दा माथि र ठूलो कोही पनि हुन्न र छैन । जनताको जनमत र जनादेश सबभन्दा ठूलो र शक्तिशाली संविधान, कानुन र विधि हो । संविधान, कानुन र विधिका कुरा गर्दै केही राजावादी र राजतन्त्रवादीहरूले राजा र राजतन्त्रलाई अलि दिन टिकाउने प्रयत्न गरिरहेका छन् । योे एउटा विनाशकारी बाटोको कुबुद्धि हो । लासमा सास भर्न खोज्नु आफैंमा हास्यास्पद र पाखण्डता हो । केही स्वदेशी र विदेशी शक्तिहरू फेरि पनि छद्म रूपमा राजा र राजतन्त्रलाई बचाउने र टिकाउने खेलमा लागेका छन् । यदि त्यसो गर्न खोजियो भने जनता र इतिहासबाघ भएर बल प्रयोग गर्न पुग्नेछन् । त्यतिखेर बच्न र बचाउन खोज्ने सबैको खेल खत्तम हुनेछ । पुनः एकपटक इतिहासका पानाहरू पल्टाएर हेर्दा हुन्छ । तर जनाधिकार प्राप्त शक्तिको सदासयता के छ भने नयाँ उदाहरण र नयाँ सन्देश विवेक, शान्ति, सभ्यता, सम्मान र सहज रूपमा देऔं । जनता र जनमतको सम्मान गर्नु भनेको ठूलो पुनः संस्कार र रूपान्तरण् हो । पुनः संस्कारित र रूपान्तरित हुने भनेको नयाँ मूल्य मान्यता, नयाँ विचार र नयाँ संस्कारलाई स्वीकार गर्ने वा आत्मसात गर्ने पनि हो । जसले त्यसो गर्न सक्दैन, ऊ सकिन्छ । इतिहासको कुना कन्दरामा कुँडाकर्कट बनेर मात्र रहन सक्ला अरु त असम्भव नेपालको सन्दर्भमा पनि राजा र राजतन्त्र अब इतिहास र संग्रहालयको विषय भइसक्यो । यसको अन्त्यको विकल्प खोज्नु भनेको त्यो पनि गुमाउनु हो । सम्पूर्णतः समाप्त हुनु हो ।

लपु १५ वैशाख २०६५

सन्धि पुनरावलोकन गर्नुपर्ने

नेकपा -माओवादी)का वरिष्ठ नेता एवं नवनिर्वाचित संविधानसभाका सभासद् सीपी गजुरेल (गौरव)ले सन् १९५० मा सम्पन्न नेपाल-भारतबीचको सन्धि पुनर्विचार गर्नुपर्ने विचार व्यक्त गर्नुभएको छ ।

भारतीय विदेश मन्त्रालय र बिहार राज्य सरकारको संयुक्त आयोजनामा बिहारको राजधानी पटनामा आयोजित नेपाल-भारत सम्बन्धबारे दुइ दिने सेमिनारलाई सम्बोधन गर्दै नेता गजुरेलले उक्त विचार व्यक्त गर्नुभएको हो । गत शनिबार उद्घाटित दुई दिने सेमिनारमा माओवादीको अन्तर्राष्ट्रिय विभागको इञ्चार्जसमेत रहिसक्नुभएका नेता गजुरेलले १९५० को सन्धिका केही बुदाहरू पुनर्विचार गर्नुपर्ने र तिनलाई आधुनिकीकरण गरी अध्यावधि गर्नुपर्ने कुरामा जोड दिनुभएको हो ।

स्रोतका अनुसार उहाँले ऐतिहासिक संविधानसभामा माओवादीको विजय हुनु पार्टीको मात्र विजय नभएर शान्ति र लोकतन्त्रको विजय भएको उल्लेख गर्नुभयो । लोकतान्त्रिक प्रक्रियासंगै संविधानसभा निर्वाचनमार्फत् माओवादी सत्तामा आएको छ । यसबाट विश्वले पाठ सिक्नुपर्ने उहाँको आग्रह थियो ।

उक्त दुई दिनेसेमिनारमा सहभागी नेपाली प्रतिनिधि टिमको नेतृत्व भौतिक योजना तथा निर्माणमन्त्री हिसिला यमिले गर्नुभएको थियो सो अवसरमा मन्त्री यमिले संविधानसभा निर्वाचन परिणामले नेपाल-भारत सम्बन्धमा नयाँ च्याप्टरको उद्घाटन गरेको बताउनुभयो । उहाँका अनुसार नेपाल दुई ठूला राष्ट्र भारत र चीनको प्रभावित होइन दुई देशबीचको पुल बनाउनुपर्ने उहाँको विचार थियो ।

सो समारोहमा नेपाली कांग्रेसका नेता प्रदीप गिरी र मधेसी नेता अनिलकुमार झा पनि सहभागी हुनुहुन्थ्यो ।

त्यसैगरी भारतीय प्रधानमन्त्री मनमोहन सिंहको विशेष दूत श्यामशरण र बिहारका मुख्य मन्त्री नितिषकुमारले भारतीय दृष्टिकोण राख्नुभएको थियो ।

नयाँ नेपाल निर्माणको अभियान संगै भारतले नेपालसंगको सम्बन्ध सुधार गर्ने नीतिअनुरूप यो सेमिनारको आयोजना गरिएको विज्ञहरू ठान्दछन् । हिजोका दिनमा नेपालमाथि असमान सन्धि लाद्दै आएको भारतले नेपालमा आएको राजनीतिक परिवर्तनप्रति सकारात्मक भूमिका निर्वाह गर्ने सम्भावना देखिंदैछ । किनकि नेपाली जनताले आमूल परिवर्तनका पक्षमा दिएको अभिव्यक्तिको भारतले स्वागत गरिसकेको छ ।

संविधानसभा परिणामबाट आतंकित अभिव्यक्तिहरु

नेपाली धर्तीकै कायापलट गर्ने ऐतिहासिक संविधानसभा निर्वाचन शान्तिपूर्ण ढंगले सम्पन्न भई त्यसको परिणामसमेत सार्वजनिक भइसकेको छ । आफूलाई सदाबहार ठूला दल र सत्तारुढ दलका रूपमा देखिरहन चाहने दलहरू आज संविधानसभा निर्वाचन परिणामबाट अर्धमूर्छित अवस्थामा पुगेका छन् । एक दशक अघिको निर्वाचनको प्राविधिक तथ्यांकका आधारमा स्वघोषित ठूला दल ठहरिएका कांग्रेस र एमालेहरू संविधानसभा निर्वाचन परिणामबाट धेरै अन्तरले दोस्रा र तेस्रो भएका छन् ।

यो परिणामलाई उनीहरू अनपेक्षित ठान्दछन् । किनकि यो परिणाम उनीहरूका पक्षमा आएन । स्पष्ट कुरा के हो भने नेपाली जनताले उनीहरूका बोली, व्यवहार, नीति, कार्यक्रम र आचरण विगत १५ वर्षदेखि जान्दै, बुझ्दै र व्यहोर्दै आए । उनीहरूका सामन्तवादी तथा यथास्थितिवादी सोच, विचार, चिन्तन र व्यवहारबाट आजित जनताले संविधानसभा निर्वाचनमा परिवर्तनका पक्षमा अभिमत जाहेर गरे ।

त्यसैले पटकपटक कांग्रेस, एमालेजस्ता पुरातन सोच बोकेका पार्टीलाई सत्तामा पुर्‍याउादा कुनै प्रकारको परिवर्तनको प्रतिफल नपाएका नेपाली जनताले यतिबेला नयाँ विचारको संवाहक शक्ति नेकपा -माओवादी)लाई रोज्नु स्वाभाविकै हो । निश्चित रूपमा नेपाली जनता यथास्थितिवादबाट मुक्ति चाहन्छन् भन्ने प्रमाण पनि हो यो परिणाम् ।

जनतालाई अधिकार र चेतनारहित रैतीका रूपमा सम्झन स्वघोषित ठूला दलहरूलाई जनताले दूधबाट झिंगा झिकेझैं झिकेर फोहोर डुंगुरमा फालिदिएपछि कांग्रेस, एमालेका नेताहरू रन्थनिएका हुन् । ठूला दलका ठूला नेताहरूको ठूलो इज्जत ध्वस्त भएको हीनताबोधले ग्रस्त नेताहरू माओवादीका पक्षमा परिणाम आएपछि घबराउन थालेका हुन् । उनीहरूको भाषामा चुनाव परिणाम अप्रत्याशित भएको छ । माओवादीले चुनावमा धाँधली गरेको डरत्रास फैलाएकोले परिणाम त्यस्तो आएको भन्न सम्म पछि परेका छैनन् ।

नेकपा (माओवादी)ले चुनावमा देशभक्त, गणतन्त्रवादी तथा वामपन्थी शक्तिहरूबीच तालमेल गरेर जाऔं भन्दा माओवादीलाई २-४ सिट पनि ल्याउन नसक्ने हैसियतको ठहर गर्ने र तालमेलको उपेक्षा गर्नेहरूका आाखा तिल्मिलाएका छन् । आज हिजोका ठूला भनिएका दलहरूको कद निर्धारण भएको छ । को कति पानी मुनी छ भन्ने कुरा संविधानसभा निर्वाचन परिणामबाट छर्लङ्ग भएको छ ।

तर चेतनाका धनी एवं विवेकशील नेपाली जनताले संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रको प्रस्तावक शक्ति नेकपा -माओवादी)लाई ठूलो अभिमतका साथ त्यसको कार्यान्वयन गर्ने जिम्मेवारी सुम्पेका छन् । त्यस्तै कांग्रेस, एमालेभित्रका गणतन्त्रवादी व्यक्तित्वहरूलाई विजयमाला पहिराइदिएका छन् । यो संयोग मात्र अवश्य होइन अपितु नेपाली जनताको विवेकशील परिणाम हो । एकाध भ्रष्ट र गलत तत्वले विजयको प्रमाणपत्र लिन सफल भए होलान् तर मूलतः परिणाम गणतन्त्रवादीकै पक्षमा आएको छ ।

यो ताजा र यथार्थ जनादेशको उल्लंघन गर्दै कोही सरकारमै नबस्ने र कोही सरकारको नेतृत्व आफै लिने दम्भ अहंकार र घमण्ड प्रस्तुत गर्नुलाई लोकतान्त्रिक, संस्कृतिक भन्न सकिन्न । यो त जनादेशलाई लत्याउादै जस्तो र जुनसुकै अवस्थामा पनि सरकारमै टाासिने प्रवृत्ति र जनताले परिवर्तन चाहादाचाहादै पनि खुट्टा तानातान गरी यथास्थितिवादलाई नै कायम राख्ने अराजक चिन्तनको परिणाम हो । त्यसैले एमालेले अहंकारवादी चिन्तन र कांग्रेसले सर्वसत्तावादी चिन्तन त्यागी जनादेशलाई सम्मान गर्न विश्लेषकहरू सुझाव पेश गर्दछन् ।

महासंघमा आचार्य र भण्डारीको जित निश्चित

काठमाडौं । नेपालका सम्पूर्ण पत्रकारहरूको साझा संगठन नेपाल पत्रकार महासंघको २२औं महाधिवेशन नजिक आइरहँदा महासंघको भावी नेतृत्वबारे व्यापक चर्चा सुरु भएको छ ।

नेपालका सम्पूर्ण जनपक्षीय तथा व्यावसायिक पत्रकारहरूले जनादेश साप्ताहिकका पूर्वसम्पादक गोविन्द आचार्य र पूर्व कार्यकारी सम्पादक खिलबहादुर भण्डारीलाई सर्वसम्मत विजयी गर्ने निश्चित भइसकेको छ ।

जनपक्षीय तथा क्रान्तिकारी पत्रकारहरूसंग नेपाल पत्रकार महासंघको महाधिवेशनमा आफ्नो एकल प्यानल प्रस्तुत गर्ने हैसियत भए पनि हाललाई सबै पेशागत संगठनहरूसंग छलफल गरी समावेशी प्रतिनिधित्व स्थापित गर्न क्रान्तिकारी पत्रकार संघले उपाध्यक्ष र उपत्यकामा एक जना सदस्यलाई मात्र चुनावी मैदानमा उतारेको छ । आवश्यकताअनुसार अध्यक्ष, महासचिव, सचिव, कोषाध्यक्ष र बाकी सदस्यहरूका उम्मेदवार पनि क्रान्तिकारी पत्रकार संघले सार्वजनिक गर्नेछ ।

हाल अध्यक्ष पदका लागि शिव गाउाले, महेन्द्र विष्ट, धर्मेन्द्र झा र कुलचन्द्र वाग्लेको नाम चर्चामा छ ।

उपाध्यक्षमा हालसम्म गोविन्द आचार्य निर्विकल्प हुनुहुन्छ । महासचिव पदमा निर्मला शर्मा, विनोद ढुंगेल, हेमन्त काफ्ले र पोषण केसीको चर्चा छ । सचिवमा पूर्ण बस्नेत, सूर्य थापा र रामजी दाहालले आ-आफ्नो उम्मेदवारी दिएका छन् । त्यस्तै कोषाध्यक्षमा टंक पन्तको नाम चर्चामा छ । उपत्यकाबाहिर पश्चिमाञ्चलबाट जनआहृवान साप्ताहिका नारायण खनालको नाम चर्चामा छ भने मध्यपश्चिमबाट मधुसुदन वैद्यले उम्मेदवारी घोषणा गरेका छन् । पूर्वाञ्चलबाट मधुकर थापाको नाम चर्चामा छ ।

जनसेना शिविरमा खानेपानी समस्याको हाहाकार

गोविन्द खड्का

काठमाडौं । जनमुक्ति सेना अस्थायी शिविरमा बसेको पनि लगभग १ डेढ वर्ष भइसकेको छ । शिविरमा रहेका समस्याहरु केही पुग भय पनि नहट्ने जनसेनाका योद्धाहरु शिविरमा विभिन्न भौतिक कठिनाइका बाबजुद पनि आफ्ना दिनहरु सहजै रुपले व्यतीत गरिरहेका छन् ।

गर्मीयाम सुरु भइसकेको छ । पानीका मुहानहरु दिन प्रतिदिन सुक्दै गइरहेका छन् न त शिविरमा खानेपानीको व्यवस्था छ न त शिविर नजिकै पानीका मुहानहरु छन्, नुहाउन खानलाई त के कहिलेकाहीं त मुख धुनलाई समेत शिविरभन्दा १, २ किलोमिटर टाढा जान्छन् यस शिविरका जनसेनाहरु यस्तै यस्तै विविध समस्याहरुको बीचबाट गुजि्ररहेको बिग्रेड हो । सातौं डिभिजनअन्तर्गतको सहायक शिविर बहुवीर योद्धा स्मृति बिग्रेड ।

कैलाली जिल्लामा अवस्थित रहेका जनसेनाका अस्थायी शिविरमध्ये सबैभन्दा विकट र दुर्गम क्षेत्रमा अवस्थित यस बिग्रेडमा केही महिनायता देखि खानेपानीको धेरै ठूलो समस्या परेको छ । शिविरमा समस्याहरु न त सरकारले सुन्छ न त शिविर व्यवस्थापन कार्यालयले न त यस जिल्लामा कार्यरत संघसंस्थाहरुले । केही महिना अघि यस जिल्लामा कार्यरत संस्था जेटीजेटलाई खानेपानीको व्यवस्था गरिदिनुपर्‍यो भनी अनुरोध गर्दा उसले पनि सान्त्वना दिएर मात्र गएको छ ।

जे होस् देशको परिस्थिति बदलिसकेको छ । अब नयाँ बन्ने सरकारले यी अभावै अभावमा छटपटिरहेछ । जनसेनाहरुको समस्या केही न केही रुपमा भए पनि अनिवार्य रुपले ल गरिनुपर्दछ ।

रक्सी निषेधित जिल्ला फेरि रक्सीमय

डम्बरबहादुर रावल

अछाम । नेपालको सबैभन्दा पहिलो रक्सी निषेधित जिल्ला अछाम फेरि रक्सीमय बनेको छ । यस जिल्ला ७५ वटा गाविसमा खुल्लेआम रक्सी खरिद बिक्री हुन थालेको छ । केही वर्ष अगाडि माओवादी युद्धकालमा यहाँका मानिसहरुले रक्सी सदाका लागि हराएको महसुस गरेका थिए र पछि लोकतन्त्रसंगै यसको पनि व्यापक बिक्री वितरण भएको पाइन्छ ।

रक्सी नियन्त्रण भएको समयमा यहाँका महिला केटाकेटीहरुले आरामको साथमा समाजमा सुखको अनुभव गरेका थिए र हाल यसको नियन्त्रण हुन नसकेकाले समाजमा रक्सी खाएर झैझगड हुने गरेको पाइन्छ । यस जिल्लामा यस्ता किसिमका क्रियाकलापको रोकथाम हुन सकेको छैन । रक्सी नियन्त्रण हुन नसक्दा &#